การพัฒนาสร้างเครื่องมือป้องกันโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูดสำหรับช่างซ่อมสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลาย

1. หลักการและเหตุผล

เครื่องใช้ไฟฟ้าประเภทคอนซูเมอร์โปรดัคต์ที่มีอยู่ทุกครัวเรือน ได้แก่ พัดลม เครื่องรับโทรทัศน์ ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ เครื่องซักผ้า และเตาอบไมโครเวฟ เป็นต้น  บางครอบครัวอาจมีได้หลายเครื่องขึ้นอยู่กับฐานะความจำเป็นที่ต้องใช้งานเป็นหลัก เนื่องจากเครื่องใช้ไฟฟ้าส่วนใหญ่ดังกล่าวเมื่อใช้งานไประยะหนึ่งย่อมชำรุดเสียหายไปตามกาลเวลา ตัวอย่างเช่น วงจรภาคจ่ายไฟซึ่งต้องทำงานหนักมากกว่าวงจรในภาคส่วนอื่นๆ 

โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครื่องใช้ไฟฟ้ารุ่นใหม่ๆ เกิดความชำรุดเสียหายก็จะเป็นเรื่องยากสำหรับช่างซ่อมบริการที่มีประสบการณ์น้อยหรือเรียนรู้ไม่ทันกับเทคโนโลยีใหม่ เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนไปหลักการซ่อมก็ต้องเปลี่ยนแปลงตามไปด้วยเช่นกัน เหตุดังกล่าวจึงทำให้ช่างไม่สามารถซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าได้ทำให้เสียโอกาสในการสร้างรายได้  ปัญหาของวงจรภาคจ่ายไฟแบบสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายในเครื่องใช้ไฟฟ้าเกือบทุกประเภทที่ใช้ไฟฟ้ากระแสสลับ 220 V , 50 Hz  เช่น เครื่องปรับอากาศ เครื่องซักผ้า ตู้เย็น เตาอบไมโครเวฟ เครื่องเสียง เครื่องรับโทรทัศน์ แม้กระทั่งหลอดประหยัดไฟคอมแพ็คจากที่ใช้หลอดฟลูออเรสเซนต์ก็หันมาใช้วงจรสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายในการจ่ายกำลังงาน  ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันภาครัฐได้มีการรณรงค์ให้ภาคครัวเรือนร่วมช่วยกันประหยัดพลังงานไฟฟ้า โดยหันมาใช้พลังงานทางเลือกแทนหรือใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้พลังงานต่ำในขณะที่ยังให้ประสิทธิภาพเท่าเดิมหรือดีกว่า ดังนั้นบริษัทผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าจึงได้นำระบบสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายมาใช้งานแทนระบบลิเนียร์เพาเวอร์ซัพพลายเนื่องจากมีน้ำหนักที่เบากว่าและให้ประสิทธิภาพในการจ่ายพลังงานไฟฟ้าที่สูง ได้มีการนำสวิตชิ่งทั้งรูปแบบอินเวอร์เตอร์ (Inverter) และคอนเวอร์เตอร์ (Convertor) มาใช้ในตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ และเครื่องรับโทรทัศน์ LCD ซึ่งทำให้ประหยัดพลังงานไฟฟ้ามากยิ่งขึ้น  นอกจากนี้การทำงานของสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายยังมีชุดวงจรป้องกันต่างๆ ที่คอยตรวจสอบความผิดปกติของแรงดันและกระแสที่จ่ายให้กับโหลดอยู่ตลอดเวลา และสามารถสั่งให้เปิด-ปิดการทำงานด้วยไอซีไมโครคอมพิวเตอร์หรือ CPU ที่ภายในบรรจุด้วยซอฟแวร์อัจฉริยะควบคุมอีกชั้นหนึ่ง  ดังนั้นการเรียนรู้ให้ทันเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่องานซ่อมบริการจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งการอบรมในครั้งนี้จะเจาะลึกวงจรสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายที่ใช้ในเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ ทั้งภาคทฤษฎีและเชิงปฏิบัติการโดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญทางด้านงานซ่อมที่มีประสบการณ์ ชี้แนะและวิเคราะห์อาการเสียก่อนลงมือปฏิบัติการทำให้แก้ไขปัญหาได้ตรงจุดจะช่วยลดเวลาในการซ่อมและลดต้นทุนค่าอะไหล่ได้อย่างมาก เนื่องจากวงจรสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายใช้กับไฟฟ้ากระแสสลับ 220 V, 50 Hz  กรณีโหลดเกิดการลัดวงจรอาจเกิดการระเบิดของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์จนลุกไหม้ทำให้อุปกรณ์อื่นๆเสียหายตามไปด้วย และถ้าหากผู้ซ่อมไม่ระมัดระวังก็อาจถูกไฟฟ้าดูดเสียชีวิตได้เช่นกัน ดังนั้นการซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดควรคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นลำดับแรก และควรใช้เครื่องมือที่สามารถป้องกันเหตุดังกล่าวที่อาจเกิดขึ้นได้ 

          โครงการ “การพัฒนาสร้างเครื่องมือป้องกันโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูดสำหรับช่างซ่อมสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลาย” เป็นโครงการอบรมให้ความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติวงจรสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายรูปแบบต่างๆ และสามารถสร้างเครื่องมือป้องกันโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูดไว้ใช้งานเองให้มีความปลอดภัยในขณะซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าและทำให้มีความมั่นใจในการซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้ามากขึ้น

2.  วัตถุประสงค์

          2.1 เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ การทำงานของวงจรสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลายรูปแบบต่างๆ ให้กับช่างซ่อมบริการในชุมชน

          2.2 เพื่อสร้างเครื่องมือป้องกันโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูด

          2.3 เพื่อยกระดับฝีมือและสร้างรายได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนให้กับช่างซ่อมบริการในชุมชน

3.  กลุ่มเป้าหมาย

          þ ชุมชนวัดบุปผาราม   แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี  กรุงเทพมหานคร จำนวน 40 คน

¨ วิสาหกิจชุมชน ……………………………………………………..………..

¨ ผู้ประกอบการ

4.  ผลผลิต (Output) และผลลัพท์ (Outcome)

          4.1 ผลผลิต (Output)

1. ได้เครื่องมือป้องกันโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูดสำหรับช่างซ่อมสวิตชิ่งเพาเวอร์ซัพพลาย จำนวน 1 นวัตกรรม

                    2. รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI)

                    3. พัฒนาผลงานเผยแพร่ตีพิมพ์ตามหลักเกณฑ์ กพอ. จำนวน 1 ชิ้น

4.2 ผลลัพท์ (Outcome)

1. ช่างซ่อมบริการมีความปลอดภัยจากโหลดลัดวงจรและไฟฟ้าดูด

                    2. ผลการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI) อย่างน้อย 2.0

3. รายได้เพิ่มขึ้นจากเดิม มากกว่า ร้อยละ 10