ชื่อโครงการ

โครงการนวัตกรรมการผลิตเอทานอลและปุ๋ยด้วยหญ้าสลาบหลวง ในวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ บ้านคลองบางกะสี ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ

ปีโครงการ

2567

หมวดหมู่โครงการ

ประเด็นที่ 1 โครงการนวัตกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก

ข้อมูลรายละเอียดโครงการ

หญ้าสลาบหลวงเป็นพืชที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่รกร้าง และบริเวณพื้นที่ชุ่มน้ำและริมบ่อดินสำหรับเลี้ยงปลานิลและสัตว์น้ำชนิดอื่น ๆ ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ บ้านคลองบางกะสี หมู่ที่ 7 ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการและหญ้าสลาบหลวงเป็นพืชที่มีคุณสมบัติในการดูดซับสารเคมีในดินได้อย่างต่อเนื่อง หญ้าสลาบหลวงเป็นทรัพยากรชนิดหนึ่งที่มีความสำคัญอย่างมากในการผลิตเอทานอลและปุ๋ย เนื่องจากมีศักยภาพในการช่วยลดการใช้พลังงานที่ทำให้เกิดเป็นมลพิษในชุมชนและสิ่งแวดล้อม การใช้หญ้าสลาบหลวงในกระบวนการผลิต         เอทานอลและปุ๋ยสามารถลดการใช้พลังงานบางชนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้การใช้หญ้าสลาบหลวงยังช่วยลดการใช้สารเคมีในกระบวนการผลิตบางอย่างได้ ทั้งนี้การลดการทำให้เกิดของเสียจากการผลิตก็เป็นประโยชน์อีกทางหนึ่งที่ได้จากการใช้หญ้าสลาบหลวงในการผลิตเอทานอลและปุ๋ย

สำหรับการสกัดเอทานอลจากหญ้าสลาบหลวงเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและอาจใช้เวลานาน อย่างไรก็ตามในขั้นตอนแรกสามารถทำได้โดยนำหญ้าสลาบหลวงมาบดให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ และผสมกับน้ำเพื่อให้เกิดการย่อยสลายในกระบวกการแรก (Milling and mixing) และต่อมานำสารละลายเฉพาะเติมลงในหญ้าสลาบหลวงเพื่อให้เกิดการย่อยสลายกลายเป็นแป้ง (a-amylase) หรือที่เรียกว่าเอนไซม์แอลฟาอะมิเลสในกระบวนที่สอง  และถัดมานำสารละลายเฉพาะเติมลงในหญ้าสลาบหลวงเพื่อให้เกิดการย่อยสลายกลายเป็นแป้งครั้งสุดท้าย (Glucoamylase) หรือที่เรียกว่าเอนไซม์กลูโคอะมิเลส ในขณะเดียวกันก็จะเป็นกระบวนการเตรียมกล้าเชื้อ (Yeast proliferation) หรือที่เรียกว่ายีสต์ซึ่งเป็นขั้นตอนการหมัก (Fermentation) เพื่อเตรียมสกัดเป็นเอทานอลในขั้นตอนถัดไป ในทำนองเดียวกันสำหรับขั้นตอนถัดไปจะเป็นกระบวนการสกัด (Distillation) หรือเรียกว่าอีกอย่างว่ากระบวนการกลั่นซึ่งจะได้ฟูเซลออย์ (Fusel-oil) จากนั้นใช้วิธีการแยกน้ำ (Dehydration) หรือการกำจัดน้ำ ซึ่งจะได้เอทานอลโดยผ่านกลไกการแยกสารสกัดเพื่อทำให้ได้เอทานอลที่สะอาดบริสุทธิ์ 99% ในขณะเดียวกันในช่วงกระบวนการกลั่นจะได้น้ำกากส่า (Slop) ที่ประกอบด้วยยีสต์และน้ำเสียออกมาเพียงเล็กน้อยซึ่งเอทานอลที่ได้จากกระบวนการสกัดนี้จะถูกนำไปใช้ในกระบวนการผลิตเชิงเคมีและเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุตสาหกรรมการผลิตอื่น ๆ ได้

ในทำนองเดียวกัน การใช้หญ้าสลาบหลวงในการผลิตปุ๋ยก็เป็นอีกกระบวนการที่มีประโยชน์ต่อการจัดการของชุมชน หญ้าสลาบหลวงถูกนำมาผ่านนวัตกรรมภูมิปัญญาชาวบ้านโดยนำน้ำกากส่า (Slop) ที่ประกอบด้วยยีสต์และน้ำเสียเพื่อผลิตเป็นปุ๋ยซึ่งเป็นแหล่งอาหารสำหรับพืช การใช้ปุ๋ยที่ผลิตจากหญ้าสลาบหลวงช่วยให้คุณภาพของดินดีขึ้นและช่วยลดค่าใช้จ่ายจากการใช้ปุ๋ยเคมีทำให้ชุมชนมีทรัพยากรดินที่มีประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน

ชื่อโครงการย่อย

  1. โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการให้ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการใช้นวัตกรรมการผลิตเอทานอลด้วยหญ้าสลาบหลวง
  2. โครงการอบรมระบบย่อยสลายหญ้าสลาบหลวงสำหรับการผลิตเอทานอลเพื่อการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
  3. โครงการอบรมระบบการกลั่นแอลกอฮอล์จากหญ้าสลาบหลวงสำหรับการผลิตเอทานอลเพื่อการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
  4. โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ: การพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมการผลิตเอทานอลและปุ๋ยด้วยหญ้าสลาบหลวงในวิสาหกิจชุมชนฯ
  5. โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ: การจัดทำบัญชีรายได้จากนวัตกรรมการผลิตเอทานอลและปุ๋ยจากหญ้าสลาบหลวงและการนำนวัตกรรมไปสู่ตลาดสินค้าออนไลน์

ผลผลิต (Output)

  1. นวัตกรรมการผลิตเอทานอลและปุ๋ยด้วยหญ้าสลาบหลวง ของวิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ บ้านคลองบางกะสี ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก
  2. รายงานการประเมินผลกระทบทางสังคมจากการลงทุน (SROI)
  3. พัฒนาผลงานเผยแพร่ตีพิมพ์ ตามหลักเกณฑ์ที่ กพอ. กำหนด อย่างน้อย 1 ผลงาน

ผลลัพธ์ (Outcome)

  1. ร้อยละรายได้ครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายที่เข้าร่วมโครงการเพิ่มขึ้นร้อยละ 10 
  2. ผลการประเมินผลตอบแทนทางสังคม (SROI) อย่างน้อย 2

ผลสำเร็จโครงการ

ผลิตภัณฑ์เอทานอลพร้อมใช้งาน

ผลลัพธ์ SROI

การตีพิมพ์เผยแพร่

:

ที่อยู่

วิสาหกิจชุมชนผู้เลี้ยงสัตว์น้ำ บ้านคลองบางกะสี ตำบลบางปลา อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ

กรรมการ

  1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. อัครกิตติ์ ไชยธนกุลวัฒน์ (หัวหน้าโครงการ)
  2. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ณัฐที ถึงสุข
  3. อาจารย์ ว่าที่ร้อยตรีธีรวุฒิ แสวงบุญ

ชื่อผู้รับผิดชอบโครงการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อัครกิตติ์ ไชยธนกุลวัฒน์

ที่ปรึกษาโครงการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. กิตติ กอบัวแก้ว

งบประมาณที่ได้รับจัดสรร

300,000.00

งบประมาณที่ใช้

133,600.00

ระยะเวลาดำเนินการ

-